را كه كشته شده بود شناختند . البته اين خود روايتى است ولى حقيقت اين است كه كس از سرنوشت او خبر نشد . « 36 » 4 چون خبر امضاى معاهده‌نامهء تسليم در غرناطه پراكنده شد مردمان ملول شدند . در همان حال اخبار ديگرى شايع شد مبنى بر اينكه ميان سلطان ابو عبد الله و وزرايش با قشتاليان معاهدهء سرى ديگرى منعقد شده و آنان را از امتيازات خاصى بهره‌مند ساخته است . كم‌كم نجواها به فريادها بدل شد و مردم بر رؤساى خود به خصوص ابو عبد الله كه او را مصدر همهء مصائب و محنتهاى خود مىشمردند به خشم آمدند و آوا برداشتند كه بايد تا آخرين نفر در برابر دشمن مقاومت كنيم . ابو عبد الله و سرداران از آن بيم داشتند كه مبادا شورشى برپا شود و رشته‌ها پنبه گردد . ولى پس از اندك زمانى طوفان فرونشست و هركس به فكر سرنوشت خويش فروشد . مسلمانان به عهد و پيمان پادشاه و ملكه به ديدهء ترديد مىنگريستند ازاين‌رو آن دو در روز بيست و نهم نوامبر رسما به خدا سوگند خوردند كه به همهء مسلمانان آزادى مطلق خواهند داد كه در اراضى خود هرچه خواهند بكنند و شعائر دينى و مساجدشان را برپاى دارند و هركه خواهد مىتواند به مغرب مهاجرت كند . از آنجا كه ابو عبد الله و بزرگان مملكتش از بروز حوادث بيمناك بودند تا سررشته كار از دست ندهند منتظر گذشت شصت روزى كه در معاهده‌نامه مهلت داده شده بود ، نشدند و در روز بيستم دسامبر ابو عبد الله و وزيرش يوسف بن كماشه پانصد تن از وجوه و اعيان را به عنوان گروگان نزد فرناندو فرستادند ، تا حسن نيت خود را در اجراى مواد معاهده‌نامه به اثبات رسانيده باشند . همچنين هديه‌اى نفيس شامل شمشيرى شاهانه و دو اسب عربى با زين و

--> ( 36 ) . رجوع كنيد به : 79 hc , adanarG fo tseuqnoC : gnivrI